Westerborkpad Wandelen in het spoor van de Jodenvervolging

Over het pad
In 2008 heeft de toen 73-jarige Jan Dokter uit Hoorn ter nagedachtenis aan twaalf gedeporteerde familieleden, besloten dezelfde route af te leggen als zijn neefjes, nichtjes, ooms, tantes en zijn grootvader. Allen waren zij van de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam met de trein gedeporteerd naar Kamp Westerbork en zijn nadien vermoord in Sobibor of Auschwitz.

Later hebben medewerkers van de KNBLO Wandelorganisatie Nederland, het Herinneringscentrum Westerbork en de Hollandsche Schouwburg het initiatief genomen om van de door Jan Dokter gelopen route een officiële Lange Afstandswandeling te maken.

Bij de ontwikkeling van het pad stond de weg die de 102.000 Joden per trein hebben gevolgd, centraal. Als voorwaarde werd daarom gesteld dat de wandelroute telkens maximaal 5 kilometer van het spoor af mag liggen. Het pad leidt langs vele historische punten zoals Joodse Begraafplaatsen en (Herdenkings)monumenten.
Daar waar nodig is de aandacht voor de natuur en schoonheid van de omgeving ondergeschikt gemaakt aan het uitgangspunt om zo dicht mogelijk langs de spoorlijn te wandelen.

Samen met een proloog en 2 rondwandelingen is de totale afstand van het Westerborkpad 340 kilometer. In tegenstelling tot alle andere Lange Afstandswandelingen is er bij het Westerborkpad bewust voor gekozen het pad slechts in één richting te markeren en wel van de Hollandsche Schouwburg naar kamp Westerbork. Immers, velen zijn gedeporteerd naar Kamp Westerbork en slechts enkelen keerden terug....

Hoe en waarom liep ik dit pad
Al langere tijd speelde ik met de gedachten, naast alle "gewone" rondwandelingen, eens een Lange Afstandswandeling te maken. Om praktische redenen had ik dat idee nog geparkeerd tot over een paar jaar.
Toevallig kwam ik ergens een publicatie over het Westerborkpad tegen en raakte zo geintigreerd door het thema, dat ik besloot dat dit mijn eerste Lange Afstandswandeling zou moeten worden.
Omdat ik rekening moest houden met mijn wisselende fysieke conditie liep ik  in het begin steeds 1 dag, met daarop 1 of 2 etappes, in totaal tussen de 15 en 21 kilometer. Tot Amersfoort ben ik met de scooter naar het startpunt van de etappe gegaan en met de trein weer terug naar de scooter. Bij alle volgende etappes reisde ik steeds met de trein naar het startpunt.

Naast alles wat in de wandelgids en op de website Westerborkpad is vermeld, heb ik ook heel wat achtergrondinformatie vergaard via verschillende websites en brochures (zie hoofdstuk Bronnen hieronder) en zodoende heel wat bijgeleerd over dit verschrikkelijke stuk uit de geschiedenis. Sommige historische punten maken zoveel indruk op me dat ik er nog stil van ben als ik huiswaarts keer. Bij stukken door mooie landschappen is het gewoon ontspannen en genieten.
Maar bovenal ervaar ik het pad ook zoals het door de initiatiefnemers bedoeld is: als een pad van bezinning.
Een wandeling waarbij je nog meer dan gewoon realiseert dat je bezit wat velen (hebben) moeten ontberen: VRIJHEID!

Op 4 mei 2014 heb ik de route volbracht. Verreweg het grootste deel van de route heb ik 2013 gelopen, maar omdat de reisafstanden steeds groter werden en de dagen steeds korter, heb ik een winterstop ingelast en in het voorjaar de wandeling weer opgepakt. Al maanden te voren had ik bedacht om de wandeling op 4 mei te eindigen. Dit leek me een toepasselijke dag en ik zou dan tevens de Dodenherdenking in Kamp Westerbork mee kunnen maken.

Maar één misstap tijdens een wandeling op 12 april gooide flink roet in het eten. Ik scheurde mijn enkelband en hoe de fysiotherapeut ook zijn best heeft gedaan, op 4 mei was de enkel nog veel te dik en pijnlijk om die afstand mee te kunnen lopen. Ik heb toen besloten een OV-fiets te huren op Station Beilen en de een na laatste etappe, van Beilen naar Hooghalen, te fietsen. 
Het voelde alsof ik de kantjes er vanaf liep, maar er was helaas geen andere manier om het pad toch te volbrengen. Uit respect voor alle slachtoffers heb ik de weg van Hooghalen naar Kamp Westerbork gelopen, met de fiets aan de hand. 

Omdat 4 mei op een zondag viel en er dan geen bussen rijden in de omgeving, heb ik een overnachtingsadres geboekt dicht bij het Kamp Westerbork. Daardoor kon ik op 4 mei de Dodenherdenking mee maken en de volgende dag op mijn gemak het Herinneringscentrum bezoeken.

Het waren 2 dagen waarin ik heel veel gezien, gehoord en gevoeld heb.
Diep GERAAKT door alle teksten, foto's op het voormalig kamp, een indrukwekkende stille tocht en vooral de verhalen verteld door overlevenden van diverse kampen.
TROTS dat ik het Westerborkpad heb volbracht, op mijn manier, op mijn tempo. M'n eigen grenzen verlegd en afstanden gelopen waarvan ik niet had gedacht dat ik ze ooit nog zou kunnen lopen.
GENOTEN van de mooie omgeving, het zonnetje, de vogeltjes en de rust.
maar bovenal.....
ZEER GELUKKIG dat ik de VRIJHEID heb om het kamp in en uit te lopen, hoe vaak ik dat wilde en terug naar huis te gaan wanneer ik dat wilde

Een wandeling om nooit te vergeten....

Het pad gezien door het oog van de camera
Tijdens de wandelingen heb ik met mijn camera natuurlijk waar mogelijk de historische punten vastgelegd, maar ter afwisseling ook "gewoon" de landschappen, gebouwen die ik mooi vond of die me opvielen.
Klik rechts op één van de titels om de foto's (per etappe) te bekijken.

Bronnen
Voor de infomatie over de historische punten heb ik gebruik gemaakt van de volgende bronnen:
- Wandelgids Westerborkpad (KNBLO)
- De website van het Westerborkpad
- De website van Nederlands Auschwitz Comité 
- De website van de Hollandsche Schouwburg
- De website over struikelstenen
- De website over het eerherstel van de Joodse Begraafplaats Zeeburg in Amsterdam 
- De website van Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort 
- De website Mijn Gelderland 
- De website Oktober44 over de Gedachtenisruimte in Putten